BUENOS AIRES, 18 DEC. ,,We zouden hier zo iemand als jullie
toekomstige koningin moeten hebben.'' Máxima? ,,Ja, Máxima is
magnifica'', zegt de chirurg, terwijl de kapper de haren uit
zijn oren scheert. ,,Met zo iemand aan de macht zou hier alles weer
goed gaan.'' Maar koninginnen hebben geen macht. ,,Ha'', zegt de
doctor nu met zijn hoofd achterover om de kapper zijn
neushaar een beurt te laten geven. ,,Dan ken je de Argentijnse
vrouwen nog niet.''
Zoals in Nederland iedereen bondscoach is, zo is in Argentinië
deze dagen iedereen econoom. Het land balanceert op de rand van de
totale ineenstorting met een staatsschuld waarvan niemand weet hoe
zij moet worden afbetaald. Er heerst twintig procent werkloosheid.
En elke dag verliezen 20.000 mensen extra hun baan. Sinds begin
december heeft de regering alle bankrekeningen bevroren. De
Argentijnen mogen nog maar 250 pesos (250 dollar) per week
opnemen.
Bij kapper Angelo is de doctor de eerste klant van de dag. Hoe
hij de 15 pesos voor zijn knipbeurt betaalt? ,,Ze kennen me hier. Ik
mag op de krediet'', zegt hij. Zoals overal gaat het ook hier over
de crisis. ,,Alle politici doodschieten'', is de oplossing die de
kapper voorstelt. ,,Die van de vorige regering en van deze'', beaamt
de doctor.
Kijk, legt hij uit. Máxima komt tenminste uit een goed nest. Een
'decente' familie. Okee, vader Zorreguieta werkte als
staatssecretaris van Landbouw voor de dictatuur. ,,Maar hij was een
patriot. En hij roofde tenminste niet van het volk.'' Dat soort
mensen zouden opnieuw aan de macht moeten komen. Nee, geen nieuwe
staatsgreep. ,,Basta met de militairen.'' Maar Argentinië zou wel
een president in het buitenland kunnen huren.
Zelden was de afkeer van de politiek zó groot als nu. 'Dieven',
'hoerenzonen', zijn de woorden die je hoort in de ellenlange rijen
voor de banken. ,,Zet ze allemaal op een schip en zink het af'',
zegt de bejaarde mevrouw voor de Banco de la Provincia. Ze staat
hier al vanaf zes uur vanochtend om haar pensioen van 400 pesos op
te halen dat sinds oktober niet meer is uitbetaald. ,,Dit is de
ergste crisis die ik ooit heb meegemaakt'', zegt ze bijtend op haar
lip tegen de tranen.
'Vuistregels tegen de crisisstress', kopte het serieuze dagblad
Clar'in afgelopen vrijdag. Diep ademhalen, naar muziek
luisteren, en een 'positieve houding' waren de tips om ,,de
dagelijkse angst, beklemming en de depressie van de crisis te
bestrijden''. Argentinië is het land met de meeste psychologen per
inwoner ter wereld. Toch steeg het aantal mensen dat op de sofa ging
liggen de afgelopen week met nog 300 procent.
,,Wij zijn de enige groeisector'', grapt Hugo Pisanelli,
voorzitter van de bond van psychologen en psychiaters PPBA. ,,De
aanslagen in New York en de oorlog in Afghanistan stellen niets
voor, vergeleken bij de aanslag die de economie op de psyche van de
Argentijnen pleegt'', meent Pisanelli.
Argentinië kent het staatsterrorisme van de dictatuur waarbij
dertigduizend mensen 'verdwenen'. ,,Daarmee zijn de Argentijnen
tegen de gruwel van terrorisme en oorlog ingeent'', analyseert hij.
Natuurlijk weten de Argentijnen ook wat economische crisis is. Neem
alleen al de hyperinflatie van 3.000 procent na het eind van de
dictatuur in 1983. ,,Maar het verschil met toen is dat geld in dit
land een doel op zich is geworden.''
Jarenlang was Argentinië het rijkste land van Latijns-Amerika. Er
was een grote middenklasse en de kansen tot 'meer en rijker' leken
onuitputtelijk. De peronistische president Carlos Menem die in 1989
aantrad, versterkte dat beeld. Champagne, feesten, glimmende auto's
en mooie vrouwen. Er was geen limiet aan de rijkdom, als je maar
wílde. En, als je maar vriendjes bleef met de kliek van Menem. Zo
liet de nieuwe dandy-president de schuld die hij van de van de
militaire dictatuur erfde oplopen. De economische ploeg van
Zorreguieta liet een staatsschuld van 25 miljard dollar achter. Toen
Menem in 1999 vertrok was die schuld vervijfvoudigd.
,,Ik ben saai. Maar ik zal de corruptie bestrijden.'' Dat was het
motto waarmee de radicale president Fernando de la Rua de
peronistische dandy opvolgde. Maar Fernando de Saaie bestreed de
corruptie niet, en de staatsschuld liep op tot 132 miljard. ,,U moet
vertrouwen hebben. We zullen een oplossing vinden'', maant hij de
Argentijnen nu elke dag. Niemand luistert meer naar hem.
,,Er is geen uitweg'', verzucht ook de mevrouw in de rij bij de
apotheek. Ze komt tranquillizers kopen. Op de toonbank ligt een
reclame voor 'antistress massage'. ,,De politici praten nu over
dollariseren of devalueren als nieuw recept?'' Volgens haar is het
als de dokter die vraagt of je liever aan kanker of aan aids dood
wil gaan. ,,Daar krijg je toch geen banen mee? Daarmee kom je toch
niet van de staatsschuld af'', weet deze straateconome.
Inmiddels is oud-dandy Menem herrezen. Hij was gearresteerd, op
beschuldiging van fraude en illegale wapenverkoop. Omdat hij ouder
dan 70 is mocht hij onder huisarrest. Maar door een politiek
spelletje kwam hij twee weken geleden vrij. Met een roze stropdas en
roze pochet stapte 'viagra-Menem' afgelopen donderdag het roze
presidentiële paleis binnen voor een bespreking met De la Rua.
De heren bespraken de mogelijkheid van een 'patriottisch pakt',
en de kansen voor Menem om in 2003 als president terug te keren.
Maar met voorstellen kwamen ze niet.
Vorige week schoot de 27-jarige werkloze arbeider Matias Bello
zich door het hoofd. Hij nodigde een paar journalisten uit voor
,,een protest tegen de crisis''. De jonge huisvader vertelde dat hij
20.000 dollar schuld had. Toen trok hij een pistool en schoot zich
in de mond.
In de volkswijk La Boca bij de haven zingt een oude zangeres haar
tango op straat. Ze zingt vol passie, weemoed en verraad. Brede
gebaren, dramatische buigingen. Maar haar lied is voor niemand. De
straat is leeg. Aan de tafeltjes in de lauwe zomerwind zitten door
de crisis ook vandaag weer geen mensen.