Duizenden wachten in Buenos Aires op de uitbetaling van hun pensioen.Duizenden wachten in Buenos Aires op de uitbetaling van hun pensioen.
Foto AP
 
'Tangocrisis' dwingt Argentinië op de knieen
  Eens was Argentinië het rijkste land van Latijns-Amerika, nu staat het voor een bankroet. In politici die beterschap beloven, gelooft vrijwel niemand meer.  
 

BUENOS AIRES, 18 DEC. ,,We zouden hier zo iemand als jullie toekomstige koningin moeten hebben.'' Máxima? ,,Ja, Máxima is magnifica'', zegt de chirurg, terwijl de kapper de haren uit zijn oren scheert. ,,Met zo iemand aan de macht zou hier alles weer goed gaan.'' Maar koninginnen hebben geen macht. ,,Ha'', zegt de doctor nu met zijn hoofd achterover om de kapper zijn neushaar een beurt te laten geven. ,,Dan ken je de Argentijnse vrouwen nog niet.''

Zoals in Nederland iedereen bondscoach is, zo is in Argentinië deze dagen iedereen econoom. Het land balanceert op de rand van de totale ineenstorting met een staatsschuld waarvan niemand weet hoe zij moet worden afbetaald. Er heerst twintig procent werkloosheid. En elke dag verliezen 20.000 mensen extra hun baan. Sinds begin december heeft de regering alle bankrekeningen bevroren. De Argentijnen mogen nog maar 250 pesos (250 dollar) per week opnemen.

Bij kapper Angelo is de doctor de eerste klant van de dag. Hoe hij de 15 pesos voor zijn knipbeurt betaalt? ,,Ze kennen me hier. Ik mag op de krediet'', zegt hij. Zoals overal gaat het ook hier over de crisis. ,,Alle politici doodschieten'', is de oplossing die de kapper voorstelt. ,,Die van de vorige regering en van deze'', beaamt de doctor.

Kijk, legt hij uit. Máxima komt tenminste uit een goed nest. Een 'decente' familie. Okee, vader Zorreguieta werkte als staatssecretaris van Landbouw voor de dictatuur. ,,Maar hij was een patriot. En hij roofde tenminste niet van het volk.'' Dat soort mensen zouden opnieuw aan de macht moeten komen. Nee, geen nieuwe staatsgreep. ,,Basta met de militairen.'' Maar Argentinië zou wel een president in het buitenland kunnen huren.

Zelden was de afkeer van de politiek zó groot als nu. 'Dieven', 'hoerenzonen', zijn de woorden die je hoort in de ellenlange rijen voor de banken. ,,Zet ze allemaal op een schip en zink het af'', zegt de bejaarde mevrouw voor de Banco de la Provincia. Ze staat hier al vanaf zes uur vanochtend om haar pensioen van 400 pesos op te halen dat sinds oktober niet meer is uitbetaald. ,,Dit is de ergste crisis die ik ooit heb meegemaakt'', zegt ze bijtend op haar lip tegen de tranen.

'Vuistregels tegen de crisisstress', kopte het serieuze dagblad Clar'in afgelopen vrijdag. Diep ademhalen, naar muziek luisteren, en een 'positieve houding' waren de tips om ,,de dagelijkse angst, beklemming en de depressie van de crisis te bestrijden''. Argentinië is het land met de meeste psychologen per inwoner ter wereld. Toch steeg het aantal mensen dat op de sofa ging liggen de afgelopen week met nog 300 procent.

,,Wij zijn de enige groeisector'', grapt Hugo Pisanelli, voorzitter van de bond van psychologen en psychiaters PPBA. ,,De aanslagen in New York en de oorlog in Afghanistan stellen niets voor, vergeleken bij de aanslag die de economie op de psyche van de Argentijnen pleegt'', meent Pisanelli.

Argentinië kent het staatsterrorisme van de dictatuur waarbij dertigduizend mensen 'verdwenen'. ,,Daarmee zijn de Argentijnen tegen de gruwel van terrorisme en oorlog ingeent'', analyseert hij. Natuurlijk weten de Argentijnen ook wat economische crisis is. Neem alleen al de hyperinflatie van 3.000 procent na het eind van de dictatuur in 1983. ,,Maar het verschil met toen is dat geld in dit land een doel op zich is geworden.''

Jarenlang was Argentinië het rijkste land van Latijns-Amerika. Er was een grote middenklasse en de kansen tot 'meer en rijker' leken onuitputtelijk. De peronistische president Carlos Menem die in 1989 aantrad, versterkte dat beeld. Champagne, feesten, glimmende auto's en mooie vrouwen. Er was geen limiet aan de rijkdom, als je maar wílde. En, als je maar vriendjes bleef met de kliek van Menem. Zo liet de nieuwe dandy-president de schuld die hij van de van de militaire dictatuur erfde oplopen. De economische ploeg van Zorreguieta liet een staatsschuld van 25 miljard dollar achter. Toen Menem in 1999 vertrok was die schuld vervijfvoudigd.

,,Ik ben saai. Maar ik zal de corruptie bestrijden.'' Dat was het motto waarmee de radicale president Fernando de la Rua de peronistische dandy opvolgde. Maar Fernando de Saaie bestreed de corruptie niet, en de staatsschuld liep op tot 132 miljard. ,,U moet vertrouwen hebben. We zullen een oplossing vinden'', maant hij de Argentijnen nu elke dag. Niemand luistert meer naar hem.

,,Er is geen uitweg'', verzucht ook de mevrouw in de rij bij de apotheek. Ze komt tranquillizers kopen. Op de toonbank ligt een reclame voor 'antistress massage'. ,,De politici praten nu over dollariseren of devalueren als nieuw recept?'' Volgens haar is het als de dokter die vraagt of je liever aan kanker of aan aids dood wil gaan. ,,Daar krijg je toch geen banen mee? Daarmee kom je toch niet van de staatsschuld af'', weet deze straateconome.

Inmiddels is oud-dandy Menem herrezen. Hij was gearresteerd, op beschuldiging van fraude en illegale wapenverkoop. Omdat hij ouder dan 70 is mocht hij onder huisarrest. Maar door een politiek spelletje kwam hij twee weken geleden vrij. Met een roze stropdas en roze pochet stapte 'viagra-Menem' afgelopen donderdag het roze presidentiële paleis binnen voor een bespreking met De la Rua.

De heren bespraken de mogelijkheid van een 'patriottisch pakt', en de kansen voor Menem om in 2003 als president terug te keren. Maar met voorstellen kwamen ze niet.

Vorige week schoot de 27-jarige werkloze arbeider Matias Bello zich door het hoofd. Hij nodigde een paar journalisten uit voor ,,een protest tegen de crisis''. De jonge huisvader vertelde dat hij 20.000 dollar schuld had. Toen trok hij een pistool en schoot zich in de mond.

In de volkswijk La Boca bij de haven zingt een oude zangeres haar tango op straat. Ze zingt vol passie, weemoed en verraad. Brede gebaren, dramatische buigingen. Maar haar lied is voor niemand. De straat is leeg. Aan de tafeltjes in de lauwe zomerwind zitten door de crisis ook vandaag weer geen mensen.

 
   
  Argentinie  

Rustig weer
Sharon wil praten over vredesregeling
Milosevic doet het 'heel goed'
Een mes op de keel van de dienaren van God
Stasi-dossier Kohl blijft dicht
Beloning op hoofd van FARC-leider
Moslimscholen
Leefbaar Nederland
Kernreactor Petten
Winterspelen 2002
Verkiezingsprogramma's